این روزها بحث درباره یک روش در قیمتگذاری کالاها به نام «قیمتگذاری نظارتی» (surveillance pricing) در کانادا داغ است.
در این روش، شرکتها از اطلاعات شخصی افراد مثل سابقه جستوجو، موقعیت مکانی و عادتهای خرید استفاده میکنند تا برای هر مشتری قیمت متفاوتی تعیین کنند. یعنی ممکن است دو نفر برای یک محصول کاملا مشابه، قیمتهای متفاوتی ببینند.
حالا این موضوع بعد از چند اقدام سیاسی همزمان، بیشتر مورد توجه قرار گرفته.
در سطح فدرال، حزب NDP پیشنهادی برای ممنوع کردن این روش ارائه داد. این پیشنهاد در پارلمان مطرح شد اما رای نیاورد و رد شد.
همزمان در منیتوبا، دولت استانی یک قدم جلوتر رفت. در همین ماه مارچی که گذشت، دولت منیتوبا یک لایحه معرفی کرد که هدف آن ممنوع کردن استفاده از دادههای شخصی برای تعیین قیمتهای متفاوت است. طبق این طرح، چنین کاری غیرمنصفانه محسوب میشود و برای آن جریمه در نظر گرفته شده. البته این لایحه در منیتوبا در حال بررسی است و هنوز تبدیل به قانون نشده.
بعد از اقدام منیتوبا، نوبت داگ فورد، نخستوزیر آنتاریو شد که نظر خودش را اعلام کند. فورد با ممنوع کردن روش «قیمتگذاری نظارتی»، مخالفت کرد. او گفت قیمتها باید توسط بازار و رقابت تعیین شود، نه با دخالت دولت.
این بحث در شرایطی مطرح شده که هزینهها، بهویژه قیمت مواد غذایی، برای بسیاری از مردم بالا رفته است.
منتقدان میگویند قیمتگذاری نظارتی میتواند باعث ناعادلانه شدن قیمتها شود، مخصوصا برای کالاهای ضروری. در مقابل، برخی معتقدند این روش بخشی از بازار آزاد است و میتواند به ارائه قیمتهای رقابتی کمک کند.
به هر صورت در حال حاضر، اختلاف نظر جدی بین استانها و در سطح فدرال در این مورد شکل گرفته و احتمال دارد این موضوع به تصمیمهای قانونی بیشتری در آینده منجر شود.
توجه:
در حال حاضر قیمتگذاری نظارتی به شکل گسترده و سیستماتیک در کانادا اجرا نمیشود. بیشتر خردهفروشان بزرگ هنوز از «قیمتگذاری پویا» (dynamic pricing) معمولی استفاده میکنند که بر اساس تقاضای کلی، زمان خرید یا موجودی کالا تغییر میکند، نه اطلاعات شخصی دقیق شما.
با این حال، در خریدهای آنلاین (بهویژه بلیت هواپیما، هتل، اجاره خودرو و بعضی فروشگاههای بزرگ) ممکن است الگوریتمها بر اساس نوع دیوایس، مرورگر، ساعت خرید یا آدرس IP کمی تفاوت قیمت نشان دهند.
